آخرین مطالب
خانه / مقالات / تالاسمی

تالاسمی

سمینار آموزشی انجمن تالاسمی استان گیلان

 

سمینار علمی آموزشی انجمن تالاسمی استان گیلان در تاریخ ۱۳۹۶/۰۷/۱۳با حضور برجسته ترین متخصصین کشور در امر تالاسمی در سالن همایش بیمارستان ۱۷ شهریور برگزار گردید. در این سمینار جدیدترین مطالب آموزشی مربوط بیشتر بخوانید »

وقتی صدای طحال هم درمی‌آید

وقتی صدای طحال هم درمی‌آید

اسپلنومگالی به معنای بزرگی طحال است. در شرایط عادی طحال شما به اندازه مشت شماست، اما تعدادی از بیماری‌ها از عفونت‌ها گرفته تا بیماری‌های کبدی و برخی از سرطان‌ها باعث بزرگ شدن طحال می‌‌شوند.
طحال، عضوی 250 گرمی و به اندازه مشت بسته انسان است که از دستگاه لنفاوی محسوب می‌شود و زیر قفسه سینه و سمت چپ بدن قرار گرفته است. بیشتر بخوانید »

کم خونی در اثر گلبول قرمز کم یا ناقص

کم خونی در اثر گلبول قرمز کم یا ناقص

در کم خونی ناشی از کاهش تولید گلبول های قرمز یا تولید گلبول های قرمز ناقص، بدن تعداد خیلی کمی سلول خونی تولید می کند و یا سلول های خونی نمی توانند به درستی کار کنند. در این حالت کم خونی رخ می دهد.
به دلیل وجود گلبول های قرمز غیرطبیعی یا کمبود املاح و ویتامین های مورد نیاز برای درست کار کردن آنها، این گلبول های خونی ناقص و یا کم می شوند.
سلول
مشکلاتی که منجر به بروز این نوع کم خونی می شوند، عبارتند از:
1- کم خونی داسی شکل
2- کم خونی ناشی از کمبود آهن
3- کمبود ویتامین ها در بدن
4- مشکلات مربوط به مغز استخوان و سلول های بنیادی
5- سایر بیماری ها

کم خونی داسی شکل
کم خونی داسی شکل، یک بیماری ارثی است که در آن به دلیل وجود یک نقص ژنتیکی، گلبول های قرمز به جای گرد بودن، شبیه داس می شوند.
این گلبول های قرمز داسی شکل به سرعت تجزیه می شوند، لذا اکسیژن به اندام های بدن نمی رسد و کم خونی رخ می دهد.
همچنین این گلبول های قرمز در مویرگ های خونی می چسبند و باعث بروز درد می گردند.
مصرف کافی اسید فولیک قبل از بارداری و در طی بارداری از ایجاد نقایص لوله عصبی مثل بیماری اسپینا بیفیدا در نوزاد جلوگیری می کند

کم خونی ناشی از کمبود آهن
کم خونی ناشی از کمبود آهن، به دلیل کمبود عنصر آهن در بدن رخ می دهد.
مغز استخوان (در مرکز استخوان) برای تولید هموگلوبین نیاز به آهن دارد. همانطور که می دانید هموگلوبین قسمتی از گلبول قرمز است که اکسیژن را به اندام های بدن می رساند
کمبود آهن باعث می شود بدن هموگلوبین کافی برای گلبول های قرمز تولید نکند. در نتیجه کم خونی ناشی از کمبود آهن بروز می کند.

علل این نوع کم خونی عبارتند از:
– دریافت کم آهن از غذاها به خصوص در نوزادان، کودکان، نوجوانان و افراد گیاهخوار
– نیازهای متابولیکی در دوران بارداری و شیردهی که ذخایر آهن بدن زن را خالی می کند
– قاعدگی در زنان
– اهدای خون مکرر
– ورزش های استقامتی
– بیماری های گوارشی مثل بیماری کرون و یا برداشتن قسمتی از معده یا روده باریک با عمل جراحی
– برخی مواد غذایی، داروها و نوشیدنی های کافئین دار

کم خونی ناشی از کمبود ویتامین
کم خونی ناشی از کمبود ویتامین، زمانی رخ می دهد که بدن دچار کمبود ویتامین ب 12 و اسید فولیک (فولات) می شود.
این دو نوع ویتامین برای ساخت گلبول های قرمز خون لازم هستند.
بیماری هایی که منجر به کم خونی ناشی از کمبود ویتامین می شوند، عبارتند از:
– کم خونی مگالوبلاستیک: ویتامین ب 12 یا فولات و یا هر دو کم هستند.
– کم خونی خطرناک: جذب کم ویتامین B12 به علت بیماری هایی مثل بیماری کرون، عفونت انگلی روده، برداشتن قسمتی از معده یا روده و یا آلودگی به ویروس ایدز.
– برنامه غذایی نامناسب: مصرف خیلی کم و یا عدم مصرف گوشت ها باعث کمبود ویتامین B12 در بدن می شود و پختن بیش از حد سبزی ها و یا خوردن خیلی کم سبزیجات باعث کمبود فولات در بدن می شود.
– سایر علل کمبود ویتامین در بدن: بارداری، مصرف برخی داروها، مصرف الکل، بیماری های روده ای مثل بیماری سلیاک (عدم جذب گلوتن)
مصرف کافی اسید فولیک (از طریق غذاها و قرص اسید فولیک) قبل از بارداری و در طی بارداری از ایجاد نقایص لوله عصبی مثل بیماری اسپینا بیفیدا در نوزاد جلوگیری می کند.

مشکلات مغز استخوان و سلول بنیادی
مشکلات مغز استخوان و سلول های بنیادی از تولید کافی گلبول های قرمز خون جلوگیری می کند.
اگر سلول های بنیادی خیلی کم و یا ناقص باشند، و یا جای آن ها را سلول های سرطانی بگیرند، کم خونی رخ می دهد.
سرب برای مغز استخوان یک ماده سمی است و باعث کاهش گلبول های قرمز خون می شود

مشکلات مرتبط با این نوع کم خونی عبارتند از:
1- کم خونی آپلاستیک زمانی رخ می دهد که تعداد سلول های بنیادی کم شود و یا وجود نداشته باشند. این کم خونی ارثی است و می تواند بدون علت واضحی رخ دهد و یا وقتی بروز کند که مغز استخوان در اثر مصرف دارو، اشعه ها، شیمی درمانی یا عفونت آسیب ببیند.
2- تالاسمی زمانی رخ می دهد که گلبول های قرمز نتوانند به درستی رشد کنند و کامل شوند. تالاسمی یک بیماری ارثی است. طیف این بیماری می تواند خفیف تا کشنده باشد.
3- سرب برای مغز استخوان یک ماده سمی است و باعث کاهش گلبول های قرمز خون می شود. مسمومیت با سرب در افرادی که در محل کارشان با سرب سروکار دارند و در بچه هایی که تکه های رنگ دیوار را می خورند، بروز می کند.
لعاب نامناسب ظروف سفالی نیز می تواند غذاها و نوشیدنی های داخل آن ها را به سرب آلوده کند.

کم خونی مرتبط با سایر بیماری ها
معمولا وقتی هورمون های لازم برای تولید گلبول های قرمز خیلی کم هستند، این نوع کم خونی رخ می دهد.
بیماری هایی که باعث این نوع کم خونی می شوند عبارتند از:
1- بیماری مزمن و پیشرفته کلیه
2- کم کاری تیروئید
3- سایر بیماری های مزمن مثل سرطان، عفونت، لوپوس، دیابت و آرتریت روماتوئید
4- پیری

منبع

کاهش گلبول‌های سفید خون

کاهش گلبول‌های سفید خون خطر دارد

کاهش تعداد گلبول های سفید خون نشان‌دهنده پایین آمدن قدرت دفاعی بدن است و اگر در این زمان هر گونه میکروب بیماری زا وارد بدن فرد شود، توانایی مقابله با آنها کاهش می یابد و ممکن است فرد به بیماری های مختلف مبتلا شود.

خون از سلول های مختلفی تشکیل شده است که شامل گلبول های سفید (WBC) ، گلبول ها  نمونه خونی قرمز(RBC)   و پلاکت ها است.

هر کدام از این سلول ها وظایف مشخصی در بدن دارند و کم و زیاد شدن تعداد آنها، نشان دهنده بیماری خاصی در بدن است.

گلبول های سفید، وظیفه دفاع از بدن در مقابل عوامل خارجی را به عهده دارند.

گلبول‌های قرمز اکسیژن را به بافت‌های بدن می رسانند و مواد زاید را از بافت‌ها دور می‌کنند.

پلاکت‌ها وظیفه انعقاد خون را به عهده دارند.

گلبول های سفید خون

گلبول های سفید خون یا لکوسیت ها، با سیستم ایمنی بدن ارتباط دارند و وظیفه اصلی آنها دفاع از بدن در برابر انواع میکروب ها و سایر عوامل خارجی و مزاحم می باشد.

اکثر گلبول های سفید در مغز قرمز استخوان ساخته می شوند و معمولا محل اقامت آنها، خون و بافت لنفاوی می باشد.

پنج نوع گلبول سفید وجود دارند: نوتروفیل ها، لنفوسیت ها، مونوسیت ها، ائوزینوفیل ها و بازوفیل ها.

 

تعداد گلبول های سفید خون

بسیاری از افراد هنگامی که برای آزمایش خون به آزمایشگاه مراجعه می کنند، نمی دانند که آزمایشگاه چه کاری بر روی خون آنها انجام می دهد و معمولا برای آگاهی از نتیجه آزمایش خود، به پزشک مراجعه می کنند.

معمولا در بدن افراد سالم روزانه حدود صد میلیارد سلول سفید خون تولید می شود، اما آنچه در نتیجه آزمایش خون نوشته می شود، تعداد گلبول های سفید در هر میکرولیتر خون می باشد که این تعداد برای افراد سالم بین 4 هزار تا 11 هزار سلول سفید در هر میکرولیتر خون می باشد.

اگر فرد با کاهش تعداد گلبول سفید مواجه شود، به لکوپسی مبتلا می باشد.

چند نکته درباره تعداد گلبول های سفید

– تعداد گلبول های سفید خون نوزادان بیشتر از بزرگسالان می باشد.

– اگر فردی از دارویی استفاده می کند، باید قبل از اقدام برای آزمایش خون، حتما پزشک آزمایشگاه را از آن مطلع کند، زیرا نتایج تحقیقات نشان داده است مصرف برخی داروها بر تعداد گلبول های خون موثرند.

– هنگامی که تعداد گلبول های سفید خون کمتر از 3500 گلبول سفید در هر میکرولیتر خون شود، فرد دچار کمبود گلبول سفید شده است.

اگر فردی دچار کاهش تعداد گلبول های سفید خون شد، باید به پزشک متخصص مراجعه کند تا علت پایین آمدن گلبول های سفید خون مشخص شود

علل کاهش تعداد گلبول های سفید خون

– عفونت های ویروسیرگ

– اختلالات مادرزادی

– بیماری های خودایمنی

– برخی داروها مثل پردنیزون، آنتی بیوتیک ها و دیورتیک ها

– واکنش های آلرژیک شدید

– بیماری های انگلی

– کمبود ویتامین ها

– بیماری کبد و طحال

– سرطان خون که نام دیگر آن لوسمی می باشد. این بیماری در اثر تکثیر و تکامل ناقص گلبول های سفید خون و پیش سازهای آن در خون و مغز استخوان ایجاد می‌شود.

– شیمی درمانی و پرتو درمانی : از آنجا که شیمی درمانی و اشعه درمانی (رادیوتراپی) سبب از بین رفتن سلول های سرطانی می شوند، سلول های سفید خون هم تحت تاثیر قرار گرفته و از بین می روند. به همین دلیل بیمارانی که تحت شیمی درمانی و پرتو درمانی قرار می گیرند، سیستم ایمنی بدنشان ضعیف می شود و در معرض ابتلا به انواع عفونت ها و بیماری ها قرار می گیرند و باید تحت مراقبت های شدید و ویژه قرار بگیرند.

– ویروس HIV یا ایدز : وجود این ویروس در بدن فرد، دلیل دیگری برای کاهش تعداد گلبول های سفید در خون فرد می باشد، زیرا این ویروس به سلول های سفید خون حمله می کند و در نتیجه تعداد گلبول های سفید با افت قابل توجهی روبرو می شود.

– پرکاری تیروئید: هنگامی که تیروئید بیش از حد فعال می شود، تعداد گلبول های سفید خون کاهش پیدا می کند.

– بیماری لوپوس: لوپوس نوعی بیماری خودایمنی است که در طی آن سیستم ایمنی به سلول های خودی حمله می کند و آنها را  از بین می برد. در واقع سیستم ایمنی نمی تواند بین عامل خارجی و سلول های خود بدن تفاوتی قائل شود، درنتیجه به بافت خودی حمله می کند. در نتیجه باعث التهاب و درد و صدمه در قسمت های مختلف بدن می گردد.

هشدار

کاهش تعداد گلبول های سفید خون نشان دهنده پایین آمدن قدرت دفاعی بدن است و اگر در این زمان هر گونه میکروب بیماری زا وارد بدن فرد شود، توانایی مقابله با آنها کاهش می یابد و ممکن است فرد به بیماری های مختلف مبتلا شود.

بنابراین کاهش تعداد گلبول های سفید خون باید جدی گرفته شود و اگر فردی دچار کاهش تعداد گلبول های سفید خون شد، باید به پزشک متخصص مراجعه کند تا علت پایین آمدن گلبول های سفید خون مشخص شود و بر اساس علت کشف شده، نسبت به درمان قطعی آن اقدام کند.

منبع

آزمایش گلبول های قرمز و سفید خون

آزمایش گلبول های قرمز و سفید خون

آزمایش کامل خون، همان آزمایش معروفی است که تعداد سلول‌های اصلی خون طی آن اندازه‌گیری می‌شود.

آزمایش خون یا CBC یا complete blood count به معنای «شمارش کامل خون» ، یکی از ابتدایی‌ترین و در عین حال اصلی‌ترین آزمایشاتی است که می‌تواند زمینه تشخیص بسیاری از بیماری‌ها را فراهم آورد و از همه مهم تر، بیانگر شرایط کلی و حیاتی بدن است.

برای آشنایی بیشتر با اجزای این آزمایش و فهمیدن اینکه معنی آن چند حرف انگلیسی مثل RBC یا HCT با اعدادی که روبه‌رویشان نوشته می‌شود چیست، می‌توانید مطالب زیر را دنبال کنید. بیشتر بخوانید »

مروری بر روشهای تصویربرداری تشخیصی درمانی در تالاسمی

مروری بر روشهای تصویربرداری تشخیصی درمانی در تالاسمی

 

افشان شیرکوند، کارشناس ارشد فیزیک پزشکی، مرکز تصویربرداری پردیس نور

مقدمه:

تالاسمی معمول ترین ناهنجاری های خونی وراثتی در جهان بحساب می آید. در برخی از مناطق جهان از جمله کشورمان ایزان، به عنوان یکی از مهمترین مشکلات بهداشتی شناخته می شود. بیشتر بیماران مبتلا به بتا تالاسمی ماژور برای ادامه حیات نیازمند به تزریق خون منظم می باشند . با تشخیص به موقع بیماری و در دسترس بودن پروتکلهای صحیح درمان تالاسمی و کنترل بیماران توسط متخصصان خون کیفیت بیماران تالاسمی ارتقا یافته طوریکه این بیماران هم  اکنون مانند افراد سالم زندگی می نمایند.  اما همواره پیشگیری از تالاسمی بر اساس تشخیص پیش از ازدواج یا تولد ایده آل ترین حالت ممکن است.

بیشتر بخوانید »